đàn ong làm giống

Lựa chọn và tổ chức đàn ong làm giống

Lựa chọn và tổ chức đàn ong làm giống là bài viết nằm trong chuỗi 4 bài hướng dẫn bạn cách nuôi ong chúa nhân tạo.

Đàn ong chúa là chỉ đàn ong cung cấp ong đực giống để tạo ong chúa. Đàn mẹ là chỉ đàn ong cung cấp trứng và ấu trùng nhỏ để tạo ong chúa nhân tạo.

Đàn ong cung cấp môi trường nuôi ong chúa, ấu trùng và đẻ ong chúa ấu trùng sinh trưởng phát dục thì gọi là đàn nuôi dưỡng, đàn nuôi dưỡng cũng gọi là đàn nuôi ong chúa.

Cả đàn ong bố, ong mẹ và đàn nuôi dưỡng gọi chung là đàn làm giống để tạo ong chúa nhân tạo. Chất lượng tạo ong chúa có liên quan mật thiết đến tính trạng đàn dung làm giống , tính trạng quan trọng nhất lựa chọn đàn làm giống là có sức kháng bệnh mạnh và có thể duy trì đàn mạnh.

Trong quá trình tạo ong chúa nhân tạo, cần phải chú ý đảm bảo tính di truyền đa dạng của ong ở trại mình, tránh dùng đàn mẹ thiểu số để di trùng. Nuôi trong phạm vi 10000m ở khu phụ cận, về mùa giao phối của ong chúa không có trại ong khác nuôi cùng giống ong thì đàn ong mẹ cần từ 20 đàn trở lên còn đàn ong bố tốt nhất có thể duy trì từ 30 đàn trở ong đó mà giảm bớt số lượng đàn ong mẹ và đàn ong bố.

Thông thường thì đàn ong mẹ không thấp hơn 10 đàn, đàn ong bố không ít dưới 20 đàn. Cấm chỉ đưa ong chúa giống từ ngoài vào, nếu không sẽ rất nguy hiểm.

LỰA CHỌN ĐÀN ONG BỐ VÀ GẦY GIỐNG ONG ĐỰC

1. Lựa chọn đàn ong bố

Việc lựa chọn đàn ong bố ít nhất phải tiến hành quan sát và so sánh qua 1 năm trở lên, để cân nhắc toàn diện tính trạng các mặt của đàn ong, bao gồm sức kháng bệnh, tốc độ tang trưởng, tính chia đàn, tính cướp mật, tính hiền lành và khả năng sinh sản của đàn ong.

Mọi tính trạng trong một đàn ong đều thể hiện tốt đẹp cả là điều không thể, khi lựa chọn đàn ong dung làm giống, khi lựa chọn đàn bố có thể trên cơ sở tương đối tốt của tính trạng các mặt, mà nặng về coi trọng sức đi kiếm mật và tính năng sản xuất đột xuất của nó.

đàn ong làm giống

2. Tổ chức và quản lý đàn ong bố

Đàn ong bố tạo giống ong đực đòi hỏi có thế đàn mạnh, ong ngoại phải đạt từ 13-15 cầu, trong tổ phải để lại từ 8-9 cầu con tương đối lớn và 3-4 cầu mật phấn hoa. Trong tổ đàn ong bố điều chỉnh tương xứng giữa ong với cầu hoặc nhiều cầu hơn một chút.

Trọng điểm quản lý đàn ong bố là khen thưởng cho ăn them, đảm bảo thức ăn đầy đủ, vào mùa nhiệt độ thấp phải đảm bảo giữ ấm thích đáng. Nắp lỗ tổ ong đực lòi ra đường ong đi gần cầu ong đực nên mở rộng thích đáng. Sau khi ong đực ra khỏi tổ, môi trường sinh hoạt của nó có ảnh hưởng rất lớn đến việc phát dục tiếp theo của nó. Để đảm bảo sau khi ong đực ra khỏi lỗ tổ vẫn có thễ tiếp tục phát dục khỏe mạnh thì đàn ong bố phải đảm bảo thế đàn mạnh và có lượng mật phấn hoa làm thức ăn đầy đủ.

3. Gây giống ong đực dùng làm giống

Khoảng 20 ngày trước khi di trùng tạo chúa nhân tạo thì phải gây giống ong đực tròng đàn ong bố, đồng thời cắt bỏ nắp vít ong đực không phải ở đàn ong bố trong trại. Tạo ong đực dung làm giống tốt nhất là sử dụng cầu ong đực mới kiến tạo.

Có thể dung cầu ong đực đặc chế gắn vào khung cầu chuyên môn kiến tạo cầu ong đực dung làm giống. cũng có thể đem cầu ong thợ gắn vào phần trên khung tổ, còn cầu ong đực gắn vào phần dưới khung tổ, tạo thành bánh tổ tổ hợp.

Cũng có thể về mùa có nguồn mật phong phú thì cắt đi phần trên của bánh tổ cũ, dặt vào trong thùng nối tiếp của đàn mạnh để xây tiếp.

Để đảm bảo trong thời gian theo kế hoạch có đủ số lượng ong đực chin muồi về tính dục nên khi tạo ong đực có thể dung rào ngăn ong chúa hoặc bộ khống chế ong chúa đẻ trứng để khống chế ong đực trên cầu, dùng rào ngăn cách ong chúa để khống chế ong chúa đẻ trứng trên cầu ong đực, có thể ngăn tổ ong thành 2 khu vực, ở mỗi khu có 1 con ong chúa, một khu trong đó là khu nuôi ong con, còn một khu khác thì ong chúa đẻ trứng chưa thụ phấn để gây giống ong đực dùng làm giống cầu ong đực đặt ở vị trí sát vào ngăn ong chúa, bên ngoài đặt cầu con vít nắp lớn và cầu mật toàn bộ. khu này ngoài lỗ tổ ong đực ra, lỗ tổ để ong chúa đẻ là rất ít, buộc ong chúa đẻ trong lỗ tổ ong đực.

Số lượng gây giống ong đực dung làm giống phải căn cứ vào tình hình về số lượng cần gây giống ong chúa và sự phát dục ong đực dung làm giống. Khi số lượng ong đực dung làm giống nhiều hơn so với nhu cầu thì mới có thể hình thành ưu thế giao phối ở trên không, đảm bảo ong chúa được thuận lợi giao phối, điều kiện phát dục của ong đực về mùa xuân rất tốt.

Số lượng ong chúa cần gây giống trong vòng 30 con, thì cứ 1 con ong chúa chuẩn bị 100 con ong đực đủ tuổi. Ong đực gây giống vào mùa thu có tỉ lệ thành thụ thấp, nên càng đòi hỏi có số lượng ong đực càng lớn. khi cần tạo 30 -100 con ong chúa, thì mỗi con ong chúa cần 200 con ong đực

Đối với ong ngoại trước khi gây giống ong đực dung làm giống cần phải chữa bệnh ve ong triệt để cho đàn ong bố. Thời kỳ phát dục của ong đực dài, ve ong đa phần tập trung kí sinh trong lỗ tổ ong đực nên ong đực bị bệnh ve hại càng nghiêm trọng. khi ve gây hại nghiêm trọng sẽ làm ảnh hưởng đến sự phát dục khỏe mạnh của ong đực

LỰA CHỌN VÀ QUẢN LÝ ĐÀN MẸ

Việc lựa chọn đàn ong mẹ phải thong qua quan sát so sánh trên 1 năm, để cân nhắc toàn diện đặc tính sinh vật học và tính năng sản suất của chúng. Dưới tiền đề chưa có biểu hiện về tình trạng không tốt rõ rệt, thì việc lựa chọn đàn mẹ chú trọng vào các chỉ tiêu như sức kháng bệnh tốt, sức đẻ khỏe, thế đàn tang trưởng nhanh, tính chia đàn yếu, có thể duy trì sức mạnh và có tính năng sản xuất đột suất nhất.

đàn ong làm giống

Ong chúa chất lượng tốt thì tính trạng tối quan trọng là có sức kháng bệnh mạnh, đẻ trứng khỏe, khả năng khống chế chia đàn mạnh, về hình thái bên ngoài thì biểu hiện than rộng, bụng to. Việc gây được giống ong chúa to hay nhỏ có liên quan trực tiếp đến việc trứng to hay nhỏ. Trứng to thì tạo ra ong chúa cũng to.

Để thu được trứng to, khoảng 8-10 ngày trước khi di trùng, đem ong chúa của đàn mẹ dung rào ngăn ong chúa hoặc bộ khống chế ong chúa đẻ hạn chế nó ở phần giữa tổ , ở trong khu này căn bản không có khả năng cung cấp lỗ tổ rỗng cho ong chúa đẻ trứng, buộc ong chúa giảm đẻ.

Khoảng 4 ngày trước khi di trùng ở khu vực đó cắm vào 1 cầu con mới vít nắp màu nâu hoặc cầu ấu trùng mà ở giữa cầu chỉ còn khoảng 200-300 lổ tổ rỗng để ong đẻ trứng.

Đàn mẹ phải có thức ăn là phấn hoa, mật ong đầy đủ, có ong nuôi dưỡng tương đối nhiều và điều kiện giữ ấm tốt,có sức nuôi dưỡng mạnh, khiến cho ấu trùng nhỏ được phát dục trong điều kiện thức ăn phong phú, phần đáy ấu trùng nhỏ có sữa ong chúa tương đối nhiều, khi di trùng có thể giảm bớt ấu trùng bị thương, có lợi cho việc nâng cao tỉ lệ tiếp theo của di trùng.

Trong tổ đàn mẹ phải đảm bảo tỉ lệ ong và cầu tương xứng nhau hoặc ong hơi nhiều hơn cầu tương xứng nhau hoặc ong hơi nhiều hơn cầu.

TỔ CHỨC VÀ QUẢN LÝ ĐÀN NUÔI DƯỠNG

Đàn nuôi dưỡng phải có thế đàn mạnh, có lượng phấn hoa đầy đủ, có tỷ lệ ong tương xứng với cầu hoặc ong nhiều hơn cầu.

Thế đàn của đàn ong nuôi dưỡng là loại ong ngoại thường, phải có từ 12 cầu trở lên. Việc tổ chức đàn ong nuôi dưỡng tốt nhất phải hoàn thành khoảng 10 ngày trước khi di trùng. Khiến cho số cầu con vít nắp đã chin muồi đạt từ 2-3 cầu, khi tạo ong chúa thì ong con vít nắp đó đều đã phát dục thành ong nuôi dưỡng đủ tuổi.

Khi tổ chức đàn nuôi dưỡng phải huỷ bỏ tất cả mũ chua tự nhiên ở trong đàn, dung rào ngăn cách ong chúa đem đàn ong phân cách ở khu vực nuôi chúa mà không có ong chúa và khu nuôi ong con có ong chúa.

Nếu là đàn nuôi dưỡng có thùng nối tiếp, thì khu nuôi ong chúa không ở thùng nối tiếp, giữa thùng chính ở dưới và thùng nối tiếp ở trên dung rào ngăn cách ong chúa theo mặt bằng để ngăn ra cầu nuôi ong chúa đặt ở giữa cầu ấu trùng con ở phần giữa khu nuôi ong chúa, ở hai bên cầu đó lại bố trí cầu ấu trùng lớn có mang theo cả phấn hoa và mật ong, cầu con vít nắp, cầu mật và phấn hoa.

Ong chúa đặt vào trong khu vực nuôi ong con, trong đó đặt từ 5-8 cầu ong con vít nắp đã chin, cầu không và cầu mật phấn hoa.

Đàn ong nuôi dưỡng ở trong thùng nuôi ong kiểu nằm đã dùng rào ngăn cách ong chúa để ngăn thùng nuôi ong thành hai khi trái và phải, một bên là khi nuôi ong chúa, còn một bên kia là khu nuôi ong con, phương pháp bố trí cầu ở 2 khu giống như đàn ong nuôi dưỡng ở thùng nối tiếp.

Để đảm bảo có sức nuôi đầy đủ, sau khi được đặt vào cầu nuôi ong chúa, đem số lượng cầu trứng và cầu ấu trùng con quá nhiều đó điều chỉnh đến đàn ong khác.

Đàn nuôi dưỡng nếu cần liên tiếp nuôi chúa, có thể sau khi toàn bộ mũ chúa đã vít nắp, thì cần thận nhấc cầu nuôi ong chúa, cấm kỵ làm va chạm rung động, đặt vào khu vực không có ong chúa ở thùng nối tiếp của đàn mạnh có rào ngăn ong chúa, để nó tiếp tục phát dục thành thục.

Đàn nuôi ong dưỡng cũ có thể đặt lại vào cầu nuôi ong chúa mới di trùng ở cầu thứ hai.

ấp trứng gia cầm

Hướng dẫn xây dựng cơ sở ấp trứng gia cầm

Trong bài viết này, Cổng Nông Nghiệp sẽ hướng dẫn bạn những bước căn bản để khởi nghiệp ấp trứng gia cầm, làm giàu chính đáng cho bản thân và phát triển cộng đồng xung quanh.

Kỹ thuật viên ấp trứng gia cầm cần nắm rõ toàn bộ tình hình trong việc lựa chọn địa điểm, quy hoạch,thiết kế và xây dựng xí nghiệp nhằm làm tốt công tác ấp trứng.

Lựa chọn địa điểm là vấn đề then chốt quyết định việc quy hoạch, thiết kế và xây dựng xí nghiệp, vì vậy nên được ưu tiên thực hiện hàng đầu.

Khi chọn địa điểm, cần căn cứ theo các đặc điểm cơ bản của xí nghiệp như: phương thức kinh doanh, quy mô, đặc điểm sản suất; ngoài ra cần tiến hành điều tra nghiên cứu đầy đủ vấn đề môi trường, kinh tế- xã hội và vị trí địa lý nhằm xác định địa điểm xí nghiệp trên cơ sở khoa học luận chứng.

Lựa chọn môi trường làm chuồng/xí nghiệp ấp trứng gia cầm

Điều tra môi trường tự nhiên 

Là việc tiến hành thăm dò đo đạc và thu thập các tài liệu về địa thế địa hình, nguồn nước, địa chất thổ nhưỡng, khí hậu. Địa hình chỉ hình dáng khu xưởng, đường sá, song ngòi, cây cối, khu dân cư cho đến vị trí của các doanh nghiệp sản suất khai thác, các xí nghiệp nuôi trồng khác. Địa thế là tình trạng cao thấp, nhấp nhô của khu xưởng.

Vị trí mạch nước ngầm tại nơi xây dựng xí nghiệp phải thấp, tốt nhất là thấp hơn 0,5m so với độ sâu của chân móng. Để tránh tình trạng ngập úng, xí nghiệp phải nằm cao hơn 1 – 2m so với mực nước cao nhất của địa phương, độ dốc không được quá 25% để giảm thiểu khối lượng đất đào lấp.

Ngoài ra, nên tránh xây xí nghiệp tại những nơi đứt đoạn, trơn dốc, sụt lún, tránh những khu vưc chân dốc, bờ sông, đồng ruộng và những nơi hút gió nhằm hạn chế sự đe dọa của các trận lũ lụt, mưa gió, băng tuyết.

Điều tra nguồn nước

Nguồn nước và chất lương nước có quan hệ tới đời sống nhân viên và công viêc sản xuất. Trước khi lựa chọn địa điểm xây dựng xí nghiệp, phải tiến hành điều tra tìm hiểu lượng nước cung cấp có phù hợp với yêu cầu hay không, phải kiểm tra độ phèn, độ kiềm, độ cứng của nước, nước có nguồn ô nhiễm và có chứa chất hóa học độc hại hay không.

Phải lấy mẫu để xét nghiệm nước. Sau khi điều tra xong, kết luận nước đạt tiêu chuẩn nước uống sinh hoạt thì mới có thể xây dựng xí nghiệp ấp trứng tại đó.

Điều tra địa chất, thổ nhưỡng

Tìm hiểu các tì iệu đo lường về địa chất địa phương. Thổ nhưỡng phải có khả năng chiu được lực nén của móng nền khu xưởng, khả năng dãn nở của chất đất đào lấp phải đồng đều.

Tìm hiểu khí hậu

Bao gồm nhiệt độ bình quân, nhiệt độ cao nhất, nhiệt độ thấp nhất, lượng mưa trung bình, độ dày của tuyết (nếu có), sức gió lớn nhất và hướng gió chính trong năm. Khi tính toán nhiệt lực và tính truyền nhiệt của công trình xây dựng xí nghiệp ấp trứng, cần tham chiếu áp dụng tiêu chuẩn thiết kế dụa theo nhiệt độ ngoài trời cao nhất và thấp nhất của địa phương.

ấp trứng gia cầm

Nghiên cứu điều kiện kinh tế – xã hội

Trước khi xác định địa điểm xây dựng ấp trứng, cần điều tra đầy đủ điều kiện “ ba thông “, tức thông nước, thông điện và giao thông thông suốt; đồng thời, cũng phải nắm chắc về điều kiện môi trường và tình hình dịch bệnh tại địa phương.

Môi trường dự tính để xây dựng xí nghiệp và công tác đề phòng dịch bệnh của bác sĩ thú y là nhân tố quan trọng quyết định sự thành bại trong việc kinh doanh của xí nghiệp, vì vậy cần đặc biệt chú ý xem xét môi trường xung quanh có nguồn ô nhiễm hay không.

Xác định vị trí địa lý

Xí nghiệp ấp trứng là lớp chắn tự nhiên đầu tiên đảm bảo tính an toàn trong việc sản xuất gia cầm. Lớp chắn đó dễ bị ô nhiễm nhất. Xí nghiệp ấp trứng một khi đã xay dựng thì khó có thể sửa lại. Sự bất cẩn và sai sót trong việc lựa chọn sẽ dẫn đến nhiều rắc rối, tổn thất về kinh té nghiêm trọng.

Để phòng ngừa xí nghiệp ấp trứng bị ô nhiễm, khi lựa chọn địa điểm hai đảm bảo các điều kiện sau :

  • Trong vòng bán kính 1.500m không có nguồn ô nhiễm và khí có hại từ các nhà máy hóa học, các nhà máy khoáng thach quy mô lớn.
  • Cách đường ray xe lửa, đường cái khoảng 1.000m
  • Cách các cơ sở chăn nuôi, cơ sở ấp trứng, cơ sở giết mổ, bãi rác và cơ sở xử lý nước ô nhiễm khác ít nhất 2.000m
  • Trong vòng 3.000m không có xưởng mộc và các nhà máy khác, nhằm phòng ngừa nấm khuẩn làm ô nhiễm xí nghiệp ấp trứng
  • Xí nghiệp ấp trứng phải cách nơi ồn ào như sân bay…
  • Kí kết thỏa thuận với các thôn xóm xung quanh, trong phạm vi 2.000m không cho phép xây dựng xí nghiệp ấp trứng khác, không xây dựng cơ sở chăn nuôi hay bệnh viện thú y nhằm cách ly với các nguồn ô nhiễm.

Khi lựa chọn địa điễm cho xí nghiệp, cần giành được ưu thế về địa lý, tìm cách ngăn chặn các đường lây truyền dịch bệnh.

  1. Thứ nhất, không nên xây dựng xí nghiệp tại khu vực gần thượng lưu các con sông là nguồn nước sinh hoạt hoặc có cơ sở sản xuất thực phẩm nhằm tránh khả năng buộc phải ngừng sản xuất hoặc di dời xí nghiệp do ô nhiễm nguồn nước, ô nhiễm thực phẩm.
  2. Thứ hai, xí nghiệp ấp trứng cân cách xa xưởng gia công và kho chứa thức ăn chăn nuôi để tránh làm thức ăn bị ô nhiễm.
  3. Thứ ba, trong vòng 5.000m không được có các cơ sở giống gia cầm, trong vòng 2000m không có các xưởng gia công hang hóa.
  4. Thứ tư, cách xa khu dân cư, trường học, trường mầm non và các viện dưỡng lão, bán kính ít nhất là trên 1.000m, nhằm mục đích là tranh ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến sức khỏe con người.